Historie:
Het eskimoteren in een kajak is een zeer oude techniek, die al heel lang door de eskimo's in Groenland en Alaska werd toegepast. Van daar ook de naam "eskimoteren". Met de eskimorol is het mogelijk om een omgeslagen kajak weer recht te draaien, zonder daarvoor te moeten uitstappen. Bij de eskimo's is het eskimoteren een kwestie van overleven. Met hun ranke kajak was het niet eenvoudig om een onwillige zeehond te vangen en dan nog met de zware last terug te varen. Bij het varen op open zee kan men niet zomaar direct aan wal wanneer er zwaar weer komt opzetten en langer dan enkele minuten overleeft niemand in het ijskoude water van het hoge Noorden.
De kajak was een kostbaar jachtinstrument en ging altijd van vader op
zoon.
Goed bouwmateriaal was moeilijk te verkrijgen en een eventueel verlies was ondenkbaar. De
techniek van het rollen ontwikkelde zich tot in de perfectie bij deze mensen. Hoewel er
vroeger niet veel bekend was van deze stammen, vinden we toch al in het jaar 1767
gedetailleerde informatie over het eskimoteren.
David Crantz schreef toen zijn "History of Greenland". Hierin vinden we een beschrijving van 10 verschillende eskimorollen. In de beginjaren van de kanosport was het rollen een relatief onbekend verschijnsel. Pas in 1920 ontdekte men opnieuw het nut van het rollen. In 1940 werd voor het eerst, tijdens een slalomwedstrijd, de eskimorol opnieuw toegepast. Vanaf toen is het eskimoteren niet meer weg te denken. Later gingen veel wildwaterkajakkers oefenen in de branding en zo ontstond het branding surfen. Deze kanoërs ontwikkelden het eskimoteren tot op een zeer hoog niveau. Tijdens het spelen in de branding gaven ze dan ook verbluffende demonstraties van hun vaardigheid.
Vroeger deed een instructeur een paar maal een eskimorol voor en dan was het een kwestie van oefenen en geluk. Nu wordt er meer aandacht besteed aan de correcte houding, de paddelstand en de vloeiende beweging. Het eskimoteren is zo ver ontwikkeld dat men nu zelfs zonder paddel rolt met de kano.
Met welke kajak kan men eskimoteren?
In principe zijn alle kajaks geschikt, waarin men zich redelijk kan
vastklemmen en die d.m.v. een goed sluitend spatdekje zijn af te sluiten.
Kajaks met een ronde vorm draaien beter dan extreem platte boten. De geschiktste kajak is
er één waarin men stevig vastzit. Dit houdt in, dat men dijen of knieën vanonder tegen
de kuiprand of het voordek kan vastklemmen.
De knieën zijn gespreid en de voeten rusten stevig tegen het voetsteuntje. De hielen
komen tegen elkaar. Een goed passend zitje en heupband geven extra steun en
voorkomt, dat
men draait in de kano tijdens het eskimoteren. Men moet een geheel vormen met zijn
kano.
Zorg er voor dat je kajak uitgerust is met drijflichamen en grijplussen. Een neusklem en
duikbril kunnen heel nuttig zijn bij het aanleren.
Het is gemakkelijker om het eskimoteren onder de knie te krijgen met een wildwaterboot en paddel. Deze paddel is extra stevig en heeft een groot plat blad. Wanneer je het rollen beheerst kan je verder oefenen met je eigen paddel en boot.
De techniek:
Algemene basis oefening
Deze oefening is zeer belangrijk voor alle eskimoteer technieken.
Voor de verschillende eskimorollen kan de eindfase van deze beweging anders zijn. Bij de
meeste rollen brengt men gelijktijdig met de heupbeweging zijn hoofd naar het achterdek of
bij achterwaarts rollen naar het voordek.
Bij alle rollen is de heupbeweging de voornaamste beweging om de kano weer recht te draaien.
Hoe krachtiger deze zwaai met de heupen en benen is, des te minder hoeft men op de paddel te steunen. Zorg er dan ook voor dat je deze beweging beheerst en altijd toepast bij de eskimorol en de paddelsteun.
Bij de peddelsteun-rol of Oud Hollands en bij verschillende peddelsteunen
brengt men het hoofd niet naar het achterdek.
Hier voert men wel een krachtige heupzwaai uit, maar men blijft haaks op de lengteas
van
de kajak zitten.
Hier zie je een paar oefeningen die je zelf kunt uitproberen. Hier gaat er in eerste instantie om, om de kajak recht te draaien met een krachtige heup- en beenzwaai .
Je ziet duidelijk bij deze oefeningen dat, bij een juiste beweging, het hoofd steeds als het laatste boven komt. Het is namelijk onmogelijk om met een holle rug de kajak te draaien. Door dit te doen - meestal beginnelingen die in paniek raken - blokkeert men de juiste heupbeweging. Het is dan ook onmogelijk om eerst met je hoofd boven water te komen!
Bij de andere eskimorollen blijft deze regel steeds van toepassing. Men
brengt echter vaak gelijktijdig met deze beweging het hoofd naar het voor- of achterdek.
Waarom?
Als men zijn lichaam en hoofd naar het achterdek of voordek verplaatst brengt men het
zwaarste punt van zijn lichaam naar het zwaarste punt van de boot. Je kunt hierdoor
sneller rollen en met beduidend minder moeite.
Zoals reeds eerder aangegeven is de grootste fout van beginnelingen het
vroegtijdig uit het water tillen van het hoofd.
Ook kajakvaarders die de techniek goed beheersen in het heldere warme water van het
zwembad, maken deze fout vaak als zij voor het eerst op een rivier eskimoteren.
Het troebele, vaak ijskoude water, de stenen en de verrassing van het moment, veroorzaken
een onzeker gevoel. Het instinct tot zelfbehoud zorgt ervoor dat men zijn hoofd zo snel
mogelijk boven water wil tillen. Hierdoor mislukt het eskimoteren gegarandeerd.
De Heupslag
De voornaamste beweging om een kajak terug op te richten is dus
de "heupslag". Het is een goed idee om deze beweging te leren met de
hulp van een assistent, voordat je het hele manoeuvre tracht uit te voeren met
een paddel. Zo moet je niet telkens uit je boot wanneer het mislukt.
Heb je niet de luxe om te oefenen in een zwembad, leer het dan in een kalme
rivier, of kanaal, gebruik makend van de boeg van een andere kajakker, zoals
uitgelegd in de onderstaande tabel:
 |
Om deze instructies beschouwelijk te maken, gaan we er even
van uit dat je rechtshandig bent, en je de zijdelingse rol maakt in de
richting zoals aangegeven in de tekeningen. Plaats beide handen op de boeg van je collega zijn kajak en kantel je boot zo ver als je lichaam het toelaat. Je hoofd mag niet rusten op je handen, en je linkeroor zo dicht mogelijk bij je schouder. Je linkerzijde zal heel dicht bij je kuiprand zijn. Je moet je buikspieren opspannen om je boot in een rechte hoek te houden t.o.v. van je partners boot. Zorg ervoor dat je spieren gespannen blijven, zodat je niet achteruit gaat leunen en je rechterschouder bezeert. |
 |
De heupslag wordt uitgevoerd met een snelle, krachtige beweging.
Je rechterknie wordt stevig tegen de bovenkant van de kuip gedrukt en je
linker bilspier drukt tegen de zitting. Je buikspieren doen het zware werk
tijdens de heupslag. Laat je hoofd op je handen rusten terwijl je de kajak terug opricht. Je natuurlijk instinct is om je hoofd uit het water te lichten, zodat je kan ademen, maar je moet tegen dat instinct ingaan om een succesvolle heupslag uit te voeren en uiteindelijk een eskimorol aan te leren. Hou je hoofd op je handen totdat de roterende kajak je dwingt om van je handen los te komen. |
 |
Deze afbeelding toont de zogenaamde "herstel"
positie. Merk op dat het hoofd van de linkerschouder naar de
rechterschouder werd gebracht. Eens je kajak weer recht is gekomen breng
je je lichaam over de boot tot het centrum van je kajak. Hoe meer je dit oefent hoe beter je dit zal afgaan. Denk erom... dit zou je niet al te veel moeite mogen kosten. |
| Onthou... NOOIT je hoofd optillen en trachten je lichaam over de kajak te tillen. Doe je dat toch, dan plaats je een groot gewicht op je partners boot, overbelast je je armen en je rechterschouder, en je doet je borstspieren geweld aan wanneer je de kajak onder je lichaam wil brengen. |  |
| Hoe beter je de heupslag uitvoert, hoe minder gewicht je op
de boot van je partner zet. Blijf oefenen tot je het kan met slechts
enkele vingers op de boot van je maat. Dit laat je lichaam toe om verder
onder de kajak te blijven, en de kajak volledig te keren. Reik met je vrije hand omhoog, terwijl je je hoofd en lichaam dicht bij de oppervlakte brengt, doe dan de heupslag met minimale druk op de kajak van je partner. |
|
| De Eskimo redding | |
| Wanneer je de heupslag meester bent kan je overgaan tot de
"Eskimo redding", geholpen door een partner. Wanneer je kentert
kan je partner je te hulp schieten en ben je nu in staat om naar de boeg
van je partner te reiken en d.m.v. de geoefende heupslag weer rechtop te
komen. Wanneer je omkantelt moet je voorover gaan zitten (weer met de hulp van je buikspieren), reik je armen rond je kajak en bons op de bodem ervan tot je de aandacht hebt getrokken van je partner en hij/zij beseft dat je om hulp vraagt (zie inzet). Dan glij je langzaam je handen over en weer op de bodem van je kajak, zodat je de paddel van je assistent kan voelen wanneer hij deze op je boot legt. |
 |
|
Nu je met vertrouwen en de hulp van een assistent je boot kan rechten,
is het tijd geworden om datzelfde te doen met behulp van je paddel. Je
moet leren drijfvermogen op te bouwen door de beweging van je paddel. |
|
|
De zwaairol |
|
| Startpositie Deze tekening toont de startpositie voor een rechtshandige zwaairol (de startpositie voor de steunrol is identiek). Doe een situp aan je linkerzijde (gebruik alweer die buikspieren ;o) en duw je handen tot uit het water, hou daarbij je voorarmen tegen de zijkant van je kajak. Draai je rechterpols zodat het voorste paddelblad een licht omhoog en opzij tonende positie heeft, omdat het op de oppervlakte van het water zal zwaaien. |
 |
| Zwaai Hou je hoofd in de nabijheid van de oppervlakte, terwijl het de zwaai volgt en je lichaam en paddel van de kajak verwijdert. Hou je linker elleboog dicht bij je lichaam zodat het paddelblad dicht bij de oppervlakte van het water blijft. Indien je je linkerarm optilt dan maakt het rechter paddelblad een duik en verlies je het voordeel van de zwaaibeweging. De "paddelsteun" valt weg. Je heupslag begint op hetzelfde ogenblik als de zwaaibeweging. |
 |
| Heupslag en kering De heupslag is begonnen wanneer je de zwaaibeweging inzette en gaat door in één vloeiende beweging tot de rol is uitgevoerd. Je zal lichtjes achteruit leunen tegen het einde van de rol, met je hoofd leunend naar je rechterschouder. |
 |
| Herstel In de laatste fase gebruik je je paddel om jezelf in evenwicht te brengen en je klaar bent om verder te varen. Om terug te beginnen varen trek je je paddel uit het water naar het centrum van je boot. Je boot, lichaam en paddel zijn weer gecentreerd. |
 |
|
De steunrol |
|
| Startpositie Is gelijk aan deze van de zwaairol. Hou de hele paddel uit het water d.m.v. samengetrokken buikspieren. |
 |
| Zwaai Hou je hoofd aan de oppervlakte wanneer je je lichaam en paddel wegzwaait van de zijkant van de boot. Je linkerarm gaat over de bodem van je boot. Hou je rechter paddelblad uit het water totdat het haaks staat op het centrum van je kajak. |
 |
| Heupknik De heupknik wordt onmiddellijk na de zwaai uitgevoerd met je paddel. Gedurende de zwaaibeweging is je lichaam opgespannen als een veer, en de heupknik is het vrijlaten van de opgespaarde energie als bij een veer. De knik is zo krachtig dat je weinig neerwaartse druk uitoefent op je paddel. Onthou dat je je hoofd zo lang neer houdt, totdat je lichaam het uit het water trekt, door de rotatie van de kajak. |
 |
| Herstel Dit is gewoon een gevolg van de heupknik. Je zal met deze rol niet achterwaarts leunen, enkel naar de zijkant van de boot. Je paddel steunt je terwijl je je hoofd en schouders centreert boven de kajak. |
 |
|
Eens je dit alles ingeoefend hebt aan de rechter zijde, leer je hetzelfde aan de linker zijde. Blijf oefenen op elke tocht totdat het een natuurlijke reflex wordt. Zo ben je er ook zeker van dat je perfect zal eskimoteren wanneer je onverwacht kentert. Het zal je zelfvertrouwen verhogen tijdens woelige tochten. |
|
Denk je: " Dat lijkt me best een gezellige sport", dan moet je vast en zeker eens komen kijken tijdens de oefeningsuren in het zwembad van Schoten, waar wij in de winterperiode de nieuwe leden leren eskimoteren en waar de oude rotten hun lenigheid komen oppoetsen.
|
|